Met de schrik vrij

Op zoek naar gegevens uit 1850 op de krantensite Delpher, kwam ik dit berichtje tegen. Op het traject Den Haag – Leiden reed de eerste trein in 1843.

treinongeluk 1850

Uit dat jaar dateert ook het eerste station in de weilanden buiten de toenmalige stad.

afb6

 


Mozes Jacob Abas

Aan het eind van deel 2 van Machiel Dierks, verschijnt Mozes Jacob Abas in het leven van Machiel. De Joodse man komt uit Amsterdam. In mijn verhaal woont hij in het Zonnehofje, een slop in de Joodse buurt.

In het crisisjaar 1845 leurt Moos met zijn handel langs de huizen van de Plantaadje. Zo heette destijds de Plantagebuurt.

Ik ken die buurt vrij goed. Toen ik als archeoloog voor  Instituut voor Pre- en Protohistorie werkte, werkten we in de wintermaanden onze opgraviyngsgegevens uit op de zolder van het Geologisch Instituut aan de Plantage Muidergracht. op het Roeterseiland.

Geologisch_Instituut_-_panoramio

We dronken ons biertje bij het fameuze Eik en Linde aan de Plantage Middellaan.

Ieder jaar op 25 februari probeer ik naar de herdenking van de Februaristaking te gaan op het Jonas Daniel Meijerplein. Ik ben dus redelijk bekend met het Joodse oorlogsverleden van de wijk.

IMG_0011

Maar wat ik niet wist is dat die wijk pas is ontstaan in de tweede helft van de 19de eeuw. Daarvoor was het een soort lustoord voor de rijken met groene grachten en lanen met buitenhuizen, een stadsherberg en een badhuis

010097004000

en sinds 1839 een heuse dierentuin.

010097004165

Een klein fragmentje uit Machiel Dierks deel 2:

Moos loopt langs de Portugese synagoge en de Hortus naar de Plantaadje. Zijn pas is traag, zijn blik somber. Aan zijn arm bungelt een rieten mand met wat waar. De handkar is door zijn as gegaan en Moos heeft hem niet kunnen repareren. Voor een nieuwe was geen geld. Nu leurt hij langs de huizen om zijn groente en fruit te verkopen. Maar de kwaliteit van zijn  handel wordt steeds minder.

In de Plantaadje zoeken de welgestelde Amsterdammers hun rust en vertier. Langs de groene lanen staan hun deftige buitens met grote tuinen en priëlen naast wat goedkopere huurhuizen, die in de ogen van Moos nog steeds bijzonder riant zijn.  Er zijn feestzalen, een theater, een stadsherberg en een heuse dierentuin waar ze allerlei vreemde beesten in kooien hebben. Niet dat je er als arme sjlemiel binnenkomt, denkt Moos gelaten.


Lente 2017

IMG_0112

Nadat ik een lezing heb gehouden in Zevenbergen, ben ik gister bij mijn oude jeugdvriendin Anneke langsgegaan.
Dit jongste en kleinste lam is zwak als de lente van 2017 en zoekt warmte bij haar moeder. De aanblik van die twee nodigde uit tot een foto en een lach op onze gezichten.


(Voor)lezing

Vandaag heb ik een presentatie gehouden voor de heren van Probus Zevenbergen. Het verhaal heb ik eerder ingesproken, zodat iedereen de reis door ruimte en tijd door de gemeente Moerdijk kan bekijken/beluisteren. Het hele verhaal duurt wel 3 kwartier, dus neem de tijd of bekijk het in fragmenten. Mogelijk lopen de dia’s in het begin niet mee met de tekst. Ga dan even terug naar het begin, dan gaat het wel goed.


Museum Schiedam

Gister werd ik 60 jaar. Zes-tig! Niet bepaald een feestdag dus. Om er toch wat van te maken zijn we naar Schiedam gegaan. In het Stedelijk museum is momenteel een tentoonstelling over Pierre Janssen. Je kan er luisteren naar complete afleveringen van het televisieprogramma kunstgrepen, dat Pierre in de jaren zestig en zeventig presenteerde.

IMG_0054

In een zaal boven hing werk van mensen die in hun leven iets met Pierre hadden gehad.

IMG_0056

Daartussen ook een werk van Bep Bernard, de kunstenaar met wie ik samen Kunst van Leven maakte.

IMG_0055

Na afloop maakten we nog een wandeling door het fraaie historische centrum van Schiedam

IMG_0059IMG_0060IMG_0062

En tenslotte zijn we naar Delfshaven gegaan om een hapje te eten.

IMG_0064IMG_0066

En nu op naar de volgende 60 jaar. Maar eerst deel 2 van Machiel Dierks afmaken. Dat houdt me momenteel erg bezig en af van alle internetactiviteiten. Tot over een paar weken, wanneer het schrijfwerk opzit, voor even.


Bram geniet van de zon

Wegens overweldigend succes op Facebook; namens Bram een heerlijk voorjaar gewenst.


Anti-Asphaltianen

Soms verlies ik me tijdens mijn historisch onderzoek in details en zijpaden. Dat overkwam me gister. Ik was op zoek naar de datum waarop in Overijssel zandwegen zijn verhard. Het antwoord daarop kwam ik tegen in een alleraardigst boekje uit 1843 met de titel: Een Drentsch gemeente-assesor met zijne twee neven op reis naar Amsterdam.

Je zou zeggen. Gevonden en verder met schrijven. Maar het boekje bracht mij bij de anti-asphaltianen. In hoofdstuk 3 staat het volgende stukje over de stad Zwolle.

Wanneer gij van ons logement over de brug van de Kamperpoort gaat en regts afslaat, hebt ge terstond gelegenheid , om eene  nieuwe wijze van plaveijing te bewonderen. Immers, de directie der mijnen van Löbsan heeft van af de Kamperpoort tot aan de woning des heeren baron SLOET TOT OLDHUIS een’ weg met asphalt belegd , die algemeene aanbeveling verdient, uit hoofde van de hard- en effenheid dier specieen toch zijn er te Zwolle anti-asphaltianen!

Die Sloet tot Oldhuis was ik al tegengekomen. Hij was een van de organisatoren van de Nijverheidstentoonstelling in Zwolle.van 1840, waar Albert van Raalte en zijn compagnon Carel de Moen zich  presenteerden.
490px-B.W.A.E.Sloet_tot_Oldhuis

De baron (liberaal/Thorbekiaan) zou later in de Tweede Kamer komen, maar was in 1838 in Zwolle benoemd als rechter bij de arrondissementsrechtbank aldaar.

In 1842 liet hij het huis bouwen bij de Kamperpoort, waarheen het vroege stukje geasfalteerde weg voerde, dat de Drentse neven hebben beschreven.

Sloet

 

Anti-asphaltianen googlen levert verder niets op. Ik vermoed dat het vooral de schippers waren, die hun broodwinning bedreigd zagen, die de komst van het asfalt niet echt zagen zitten.

Blijft nog een vraagje over op dit zijpad. Waar zijn de mijnen van Löbsan? Wie het weet mag het zeggen. Ik ga het niet verder uitzoeken, maar me weer bemoeien met Machiel Dierks.