De Industrieschool (1)

In de loop van de 19de eeuw wordt de vraag naar geschoolde arbeiders steeds groter. Aanvankelijk kwamen deze mensen vooral uit Engeland en Duitsland. Om aan die vraag te kunnen voldoen, sticht de ‘Vereeniging ter bevordering van fabriek- en handwerksnijverheid in Nederland’ de school

In juli 1854 besluit de Haagse het gemeentebestuur om een lokaal van de armenschool aan de Voldersgracht ter beschikking te stellen.

In oktober van dat jaar is het bijna zover. Onderwijzers zijn benoemd en voldoende leerlingen hebben zich aangemeld.

Er zijn echter nog enige formaliteiten die afgehandeld moeten worden. Klaarblijkelijk moet eerst de wet van de vereniging (die in 1851 was opgericht) worden herzien. Kappeijne van de Cappello is dan een bekend advocaat en hij biedt zijn diensten aan. In 1855 wordt Lion Enthoven gekozen in het bestuur van deze vereniging.

De leerlingen

Wie aangenomen wil worden op de school moet een toelatingsexamen doen. De eisen voor dat examen zijn:

‘genoegzame bedrevenheid in het lezen , schrijven , de grondbeginselen der Nederlandsche taal, de hoofdregelen der cijferkunst, de behandeling der gewone en tiendeelige breuken, en den regel van drieën.’

De regel van drieën leert om tot drie gegevene grootheden of getallen, eene vierde evenredige te vinden

Een voorbeeld van een dergelijke verhouding som uit een schoolboekje uit die tijd is:

Twintig werklieden hebben in den tijd van 32 weken 5120 gulden verdiend, omdat zij tien uren per dag hebben gewerkt, hoe veel verdienen naar die evenredigheid 28 werk lieden, als zij, gedurende 60 weken 14 uren daags bezig zijn? 

Eenmaal toegelaten gaan de leerlingen na werktijd twee avonden per week naar school: op woensdag en zaterdag van 19.30 – 21.30 en in de tweede helft van het jaar van 20.30 – 21.30.

Het schoolgeld bedraagt 12 gulden per jaar, maandelijks te voldoen. Wie in gebreke blijft, krijgt een boete van 10% en kan van school worden gestuurd totdat het verschuldigde bedrag is betaald. Ook ongeoorloofd verzuim levert een boete op van 10 cent.

In 1859 fuseerde de Industrieschool met de Tekenacademie aan de Prinsessegracht.

Het neo-klassieke gebouw van de tekenacademie aan de Prinsessegracht;
1840; beeldcollectie Haags Gemeentearchief

Wordt vervolgd.

5 gedachten over “De Industrieschool (1)

  1. Het was een grote stap in de vooruitgang. Natuurlijk beter voor de economie maar ook voor de deelnemers zelf.
    Werken en leren, als ik me goed herinner was er in de jaren 1950-1960 ook nog dergelijk onderwijs. Een of twee avonden in de week maar ik weet niet in welke vakken.

    Geliked door 1 persoon

  2. Eerder gaf ik les aan werkende leerlingen.
    1 dag naar school en 4 dagen werkend, meestal werd de schooldag doorbetaald en de schoolkosten vergoed.

    Werken en leren is en blijft een mooie combinatie.

    Het laatste deel van mijn eigen opleiding heb ik ook in deeltijd afgerond.

    Vriendelijke groet,

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s