Auteursarchief: Anne Mieke Vermeulen

Over Anne Mieke Vermeulen

Schrijver

Van Gogh in Den Haag

Wat een mooie dag was het gister. We hadden ons opgegeven voor de themavaart van de Ooievaart over Van Gogh in Den Haag. De verwachtingen waren hooggespannen. We hebben immers goede ervaringen met de boottochten van deze organisatie.

33114997_1772807512776112_213965551175729152_o

De deelnemers aan de Van Goghvaart met op zijn rug de gids Steef, die een goed voorbereid verhaal wist te houden over de Haagse jaren van Vincent van Gogh. (Foto: Catharina Abels)

De gids wist veel te vertellen over het leven van de schilder en concentreerde zich daarbij op de Haagse jaren van Vincent. Hij wees op de verschillen tussen arm en rijk en de explosieve groei van de stad in de jaren van de industriële revolutie.

Het Den Haag waar van Gogh rondliep overlapt deels met dat van Machiel Dierks, die immers in mijn boek in 1848 naar de stad komt om daar te werken in de metaalpletterij van Enthoven. Van Gogh heeft de fabrieksgebouwen in 1882 geschilderd. Of Machiel dan nog leeft??

Iron_Mill_in_The_Hague

Van Gogh tekende ook de huisjes aan het Slijkeinde, waar zowel Machiel als de moeder van Sien woonde. Sien was de moeder van de prostituee over wie Van Gogh zich een tijd heeft ontfermd.

SONY DSC

Na afloop van de rondvaart kregen we nog een boeiend verhaal te horen van Gerhard te Hoopen over mogelijk een echte Van Gogh, die zijn vader in de jaren zeventig vond in een oude schuur in Etten.

En daarna was het tijd om een hapje te eten. Net buiten het centrum van Den Haag in de Van Swietenstraat ligt het Indonesisch restaurantje Bogor Roemah Makan, waar we hebben genoten van een heerlijke rijsttafel.

IMG_0437


De Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij

8acbb0a8-9047-4883-b661-2fd93c0f8f4f-1

In 1847 en 1848 reist  Adriaan van Bevervoorde verschillende malen van Den Haag naar Brussel en vice versa. In juni 1847 was het spoortraject van Den Haag naar Rotterdam geopend. Hoe de jonkheer reisde weten we niet, misschien ging hij het hele traject per diligence. Tot Brussel kon hij nog niet per trein omdat er nog geen aansluiting op het Belgische spoorwegnet was. Tussen Rotterdam en Antwerpen moest hij dus iets anders. Er was wel een stoombootdienst tussen die steden.

Om kort te gaan. Ik laat hem de trein tot Rotterdam nemen. Maar hoe ging dat er toen aan toe? In de Koninklijke Bibliotheek is een prachtige jubileumuitgave, getiteld ‘Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij 1839 -1889.

De afbeeldingen (met uitzondering van de foto) zijn uit dat boek afkomstig.

De ontvanger (wij zouden zeggen de stationschef) was verantwoordelijk voor het reilen en zeilen op het station.

De eerste machinisten hadden een wit pak.  Gelukkig maar dat de eerste locomotieven op cokes werden gestookt i.p.v. steenkool. De verbranding van cokes veroorzaakt namelijk vrijwel geen roet.

ontvangertekst

Van Bevervoorde zat in mijn verhaal al bijna op een houten bankje in een wagon met een gangpad in het midden, maar zo zagen de eerst wagons er niet uit. Het waren meer een soort karren waarin banken waren geplaatst.

Er waren drie klassen: diligence (eerste klasse); char a bancs (tweede klasse) en waggons (derde klasse).

De diligences waren lichtgroen geschilderd. Het waren geheel gesloten wagons. Aan de korte zijden stonden twee lange banken met elk plaats voor vijf passagiers en verder vier kleinere banken met plaats voor twee personen. De zittingen en rugleuningen waren overtrokken met blauw laken dat was opgevuld met paardenhaar.

img_e04041.jpg

De char a bancs waren geel geschilderd. De zijwanden bestonden uit houten panelen met glazen vensters. In deze wagons waren zes banken geplaatst met elk plaats voor zes passagiers. De bekleding was opgevuld met koeienhaar opgevuld. De leuningen waren van ijzer.

De waggons waren donkerbruin. De zes banken in deze wagons waren hout en hadden geen bekleding. De openingen in de zijwanden werden voorzien van gordijnen van zijldoek. aan de zijwanden gedeeltelijk open.

De eerste locomotieven waren de Arend en de Snelheid.

arend

IMG_E0407

Van de Arend  en de verschillende wagons zijn in 1939 replica’s gemaakt, die zich in het spoorwegmuseum in Utrecht bevinden.

 


Vooruitblik deel 3.

Het derde deel van de vierjarige cyclus over het leven van Machiel Dierks omvat  de periode van 1847 t/m 1866.  zal naar verwachting in het najaar van 2018 klaar zijn.

Hier alvast een voorproefje.

Fragment

Vooruitblik (Den Haag 14 maart 1860)

Huisjes aan het Slijkeinde

Vincent van Gogh; 1882; Huis van de moeder van Sien aan het Slijkeinde in Den Haag, waar ook Machiel Dierks met zijn gezin woonde.

Gehaast lopen ze door de donkere straatjes en steegjes van de arbeiderswijk. De man heeft zijn vuile werkkleding nog aan. De vrouw heeft haar mouwen opgestroopt onder haar jas. Het zijn Machiel en Leentje Dierks. Ze zijn op weg naar het Burger Gasthuis aan de Zuidwal. Daar ligt hun 19-jarige zoon.

Het ziekenhuis voor de armen is gevestigd in een oud herenhuis aan de rand van de stad. Machiel pakt Leentje bij de hand wanneer hij de bel van het kleine hospitaal laat schellen. Het lijkt een eeuwigheid te duren voor een man opendoet.
‘Giel Dierks, we komen voor Giel Dierks’, zegt Machiel, terwijl hij het gebouw al binnen wil gaan. ‘Hij is aan het eind van de middag hierheen gebracht.’
‘Ho, ho’, houdt de man hen tegen. ‘Dat is 5 cent, voor ieder.’
Machiel kijkt Leentje vragend aan. Tien cent om je kind te mogen zien? Is het niet gek dat het geld kost om je kind te bezoeken? Moeten hij en Leen dan wel samen gaan? Kan zij alleen? Zal hij zelf? Hij voelt in zijn zak en haalt de centen en stuivers tevoorschijn.
‘Wa doen we Leen. Ik heb het wel.’
‘Ik mot hem zien Giel, maar ik ga nie alleen.’
‘Goed, dan gaan we samen.’
Machiel en Leentje gaan de bedompte gang in. Langs de kant liggen mannen van uiteenlopende leeftijd gewond op veldbedden. Sommigen zijn buiten bewustzijn, anderen kermen van de pijn. Een jongen van een jaar of twaalf staart leeg voor zich uit. Anderen lopen op en neer met een arm, hand of hoofd in het verband. Uit een van de kamers stapt de heelmeester. Zijn voorschoot is bebloed. Als van een slager, denkt Machiel. Het zweet staat de man op zijn voorhoofd. Hij staat er zo goed als alleen voor. Geen van de helpers in het Burger Gasthuis heeft immers een medische achtergrond.
‘Daar’, zegt Leentje en ze wijst naar een bed aan het eind van de gang. ‘Daar ligt onze Giel. Hij slaapt. Het lijkt of ie slaapt.’
Maar Giel slaapt niet. Hij moet bewusteloos zijn geraakt. Moeizaam opent hij zijn ogen. Naast hem staan zijn beide ouders. Hij ziet de zorg in hun blik.
‘Wat is er gebeurd?’ fluistert hij zacht.

via Machiel Dierks; Deel 3


Adriaan van Bevervoorde

Bevervoorde1848 kleinIn mijn vorige bericht verwees ik al naar jonkheer Adrien Jean Eliza Engelbert van Bevervoorde tot Oldemeule

Het jaar 1848 was in Europa een rumoerig jaar van burgerlijke opstanden en revoluties. Het is het jaar waarop Koning Willem I naar zijn eigen zeggen in één nacht van conservatief tot liberaal was geworden.

Van Bevervoorde had over die ontwikkeling langer gedaan en had zich zelfs ontpopt als democratisch publicist. De publicaties en daden van de progressieve jonkheer zijn ongetwijfeld van invloed geweest op Willem I, die bang was voor een revolutie ook in eigen land.

Op 16 maart 1848 kwamen burgers in verschillende steden op de been om het ontslag van de zittende regering te vieren. Zo ook in Den Haag:

ddd_010058925_mpeg21_p003_image

De stoet werd voorafgegaan door Karel Enthoven, de zoon van de eigenaar van de fabriek. Bevervoorde bevond zich onder de menigte en werd door de mensen toegejuicht en op de schouders genomen.

Ik stel mij voor dat ook Machiel Dierks zich onder de betogers bevond en wellicht mee Bevervoorde op de schouders nam. Maar hoe kreeg Karel Enthoven de arbeiders zover dat zij de koning toejuichen en wat was de invloed van het gedachtengoed van van Bevervoorde op deze mensen?

Meer over van Bevervoorde leest u bij in de samenvatting van Robijns. Hij beschrijft het leven van de jonkheer uitgebreider in zijn boek: Radicalen in Nederland. Opmerkelijk: In de KB staat dit boek in de leeszaal onder de rubriek criminologie.

 

BewarenBewaren


Reclame voor Remy

Vandaag zijn we de tekeningen gaan halen die Remy Hubregtse heeft gemaakt van onze Bram en Nozem. Ik heb Remy in december ontmoet toen ik tijdens de kerstexpositie van Cultuur Moerdijk voorlas uit eigen werk. Haar vader bleek oud-klasgenoot Adrie Hubregtse te zijn, met wie ik op de lagere school in Fijnaart heb gezeten.

Ik was echter vooral onder de indruk van de precisie waarmee Remy haar tekeningen maakt.  Wie meer van haar werk wil zien; ze heeft een eigen website en is ook op  Facebook te vinden

 


Op zoek naar een jonkheer.

Na een (te) drukke periode, heb ik eindelijk weer tijd om een lange, rustgevende wandeling door de duinen en langs het strand te maken. Hieronder een sfeerimpressie van mijn rondje van vanmorgen en dan nu op zoek naar:

Jonkheer Adrien Jean Eliza Engelbert van Bevervoorde tot Oldemeule

Wie de jonkheer is en wat hij te maken heeft met Machiel Dierks is voor een later bericht.

IMG_0359IMG_0363IMG_E0364IMG_0366IMG_0367IMG_0368


Ik zal ze missen

Deze prachtige oude kastanje staat op een verborgen schoolplein in het centrum van Rotterdam. Op die school heb het afgelopen half jaar gewerkt. Nu de klus is geklaard, is het weer tijd om achter de laptop te kruipen en te gaan schrijven. Daar heb ik heel veel zin in. Deel 3 van Machiel Dierks wil opgeschreven en een volgend boek borrelt in mijn hoofd.

Maar wat zal ik ze missen: de kinderen uit de groep, de collega’s en die prachtige kastanje; oud, maar nog zo vol leven.

IMG_0339