Categorie archief: Afscheiding België

Tussen Schelde en Rijn

hellegatthijsse

Hellegat met strekdam uit: Jac. P. Thijsse Onze Groote Rivieren

In de twintiger en dertiger jaren laaide de discussie op omtrent een betere verbinding over water tussen Antwerpen en het Hollands Diep. Bij de afscheiding van België, zowat honderd jaar eerder, hadden onze zuiderburen een vrije doorvaart naar het noorden bedongen. Door de aanleg van de spoorlijn Roosendaal naar Vlissingen werd die doorvaart belemmerd. Er werden kanalen gegraven  van Hansweert naar Wemeldinge en van Vlissingen naar Veere.  Op termijn bleek deze oplossing niet afdoende en de Belgen gaven aan een kanaal van Antwerpen naar Moerdijk te wensen.

Verschillende opties voor het te volgen tracé werden onderzocht. Een interessant voorstel in het licht van mijn boek over de Mooye Keene is het voorstel van W P G (Wim) Assmann, journalist en later hoofdredacteur van het katholieke blad De Grondwet (voorloper van BN/De Stem).

kanall

Kaartje met het tracé door West-Brabant, volgens het voorstel van W. P. G. Assmann

Assmann projecteerde een kanaal dat vanuit de Oosterschelde boven Bergen op Zoom via Fort de Rovere naar de Roosendaalse Vliet en verder naar de Mark en door het stroomgebied van de Mooye Keene zou lopen.

Dit plan is door ‘Den Haag’ nooit serieus genomen. De uitvoering van de Schelde-Rijn verbinding moest zelfs wachten tot de jaren 70.

Meer over dit plan valt straks te lezen in het boek: ‘De Mooye Keene; geschiedenis van een zeearm’.

 


Rijks studio

Leuke toepassing van het Rijksmuseum. Je kan er werken uit het museum bewaren, die je interesseren. Ik gebruik hem als bronnensite. Ik vond er ondermeer deze kaart uit de 19de eeuw, met daarop de troepenbewegingen uit de tiendaagse veldtocht.

tiendaagse veldtocht


Slag geleverd

Zo, de beschrijving van De Tiendaagse Veldtocht, zoals Jacob van Slot die heeft beleefd, is af. Dat was geen sinecure. Eerst heb ik zoveel mogelijk feiten verzameld. Ik heb officiersverslagen gelezen, maar ook aantekeningen van soldaten. Zo heb ik me een beeld proberen te vormen van die tocht. Vooral de slag bij Kermt was een bloedige episode.
Nadat ik de gegevens had verzameld, begon het schrijven. Het was het moeilijkste stuk tot nu toe, maar ik geloof dat ik er in ben geslaagd een geloofwaardig beeld te schetsen dat lezenswaardig is.

 Slag bij Kermt  7 augustus 1831, aquarel op papier, 28,5 X 38 cm, A. von Geusau, 1835 (collectie Het Stadsmus Hasselt; het werk werd jaren geleden gestolen en is nog niet terecht). Op het schilderij zien we hoe het tweede regiment kurassiers, behorend tot het Belgisch Maasleger (links) stoot op Nederlandse grenadiers van de 13de of 17de afdeling (rechts). De uniformen zijn accuraat getekend. Links, een kerkgebouw, op de voorgrond een vurende batterij.

Slag bij Kermt 7 augustus 1831, aquarel op papier, 28,5 X 38 cm, A. von Geusau, 1835 (collectie Het Stadsmus Hasselt; het werk werd jaren geleden gestolen en is nog niet terecht). Op het schilderij zien we hoe het tweede regiment kurassiers, behorend tot het Belgisch Maasleger (links) stoot op Nederlandse grenadiers van de 13de of 17de afdeling (rechts). De uniformen zijn accuraat getekend. Links, een kerkgebouw, op de voorgrond een vurende batterij.


Tiendaagse veldtocht.

Ik heb op Googlemaps een kaartje gemaakt met de etappes van de Tiendaagse Veldtocht, zoals beschreven in het “Handschrift van een onbekende schutter” uit hetzelfde bataljon als Jacob van Slot.
Voor mij is het kaartje een hulpmiddel om de gebeurtenissen geografisch te duiden. Nu nog het verhaal vanuit het perspectief van een Hoornse jongeman die zich een jaar eerder als vrijwilliger heeft aangemeld.


De Schutterij in Roosendaal

Hoofdwacht van de Schutterij in Roosendaal

Op deze litho is de markt in Roosendaal te zien, zoals deze er in 1830 uitzag. De kerk is de St. Jan. In 1839 werdde toren vervangen en werd een portaal met zuilen in neo-classistische stijl toegevoegd. Verder lezen


De West-Brabantse waterlinie

"Fort de Roovere - plan-relief 1751" by Martin Leveneur - Collections du Musée des Plans-Reliefs de Paris, exposition "La France en relief" – Grand Palais, 18 janvier-17 février 2012. Licensed under Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 via Wikimedia Commons

“Fort de Roovere – plan-relief 1751” by Martin Leveneur – Collections du Musée des Plans-Reliefs de Paris, exposition “La France en relief” – Grand Palais, 18 janvier-17 février 2012. Licensed under Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 via Wikimedia Commons

Zoekend op het www, kom je soms onverwachte dingen tegen. Het is dan weleens moeilijk om je niet helemaal een zijspoor op te laten slepen. Dat was het geval toen ik de site van de Stichting Vrienden WBWL over de West Brabantse Waterlinie tegenkwam. Ik was op zoek naar wat meer achtergrondinformatie over Bergen op Zoom tijdens de Belgische opstand. Die waterlinie is in de jaren 1830 – 1832 voor het laatst onder water gezet en dat is voor mij relevante informatie. Verder lezen


Rijmkroniek op zang

Ik ben gister naar het Westfries archief in Hoorn geweest om te zien of ik iets meer te weten kon komen over de dood van de soldaat Jacob van Slot uit Hoorn, die op 28 januari 1828 in Fijnaart overleed. Over hem niets gevonden, maar wel dit:

Een fragment uit de “Rijmkroniek op zang betreffende de lotgevallen van het eerste bataljon der tweede afdeling van de Mobiele Noordhollandsche Schutterij, onder bevel van majoor van Pabst Rutgers, gedurende het jaar 1832 en 1833.

 

Ons bataljon werd nu gezonden
naar Etten, Hoeven en de Leur
Doch beste plaats werd ons gevonden
Men stelde ons ditmaal niet teleur
Want plotseling mochten wij marcheren
Naar Fijnaart en naar Dinteloord
De grond was week, de boeren heren
De meisjes aan ’t kanelentaart
Wij konden echter geen ontberen
Maar vonden daar ons Capua Ha, ha, ha

Ik zing o Fijnaart, uwen schonen
‘k Wil u belonen
Uw lof verheffen in mijn lied
Al zij uwen kleding wat lulijk van smaak
Gij gundet de schutter toch menig vermaak
En ach, ach te merken dat ik u verliet.

IMG_0984