Categorie archief: Gezondheid

De blauwe dood

Tijd voor een nieuw fragment. In 1832 brak de eerste cholera-epidemie uit. De gevreesde ziekte bereikte ook Leiden. Albert maakt dit van dichtbij mee. Dat veroorzaakt een ommekeer in zijn leven.
Unknown

Bij het logement ‘Het stadhuis van Amsterdam’ staat een groep mensen druk gebarend bij elkaar.
‘Wat is daar aan de hand,’ vraagt Albert zich af.
‘Laten we gaan kijken.’
‘Cholera.’
‘In de Camp.’
‘Een tweede ziekenhuis in de Lakenhal.’
‘Cholera? Hier?’
‘De epidemie heeft Leiden bereikt.’
‘Al negentien doden.’
Cholera? Verschrikt kijken de vrienden elkaar aan. Tegen de muur is een kennisgeving van de burgemeester geplakt. Dus nu ook hier! De gevreesde ziekte heeft dan toch Leiden bereikt.

IMG_1141 (1)


Inspiratie opdoen

Gister tijdens een tussenuur weer eens een beetje door Leiden gelopen om inspiratie op te doen. Albert van Raalte studeerde in deze stad van 1829 tot 1834. In 1832 woedde daar de Cholera. Al snel werd de Lakenhal als hospitaal ingericht. IMG_1141

De ziekte maakte veel slachtoffers, vooral onder de armen. Het is niet eenvoudig je een beeld te vormen van de steegjes van de Camp, die er nu zo schilderachtig uitzien. IMG_1143


Cholera in Leiden

De blauwe doodUnknown

Zojuist gelezen: ‘De Blauwe dood’ van huisarts Har Meijer. Deze roman gaat over de cholera-epidemie van 1832 en de gebeurtenissen daarrond in Leiden. Het boek is geschreven vanuit het perspectief van de doktoren.

Albert van Raalte (één van de hoofdpersonen in het boek dat ik schrijf) studeerde in dat jaar theologie in Leiden. Hij was als alle jonge studenten lid van de sociëteit en leidde een gewoon studentenleven.
De cholera-epidemie veroorzaakt echter een dramatische wending in zijn leven…

‘De blauwe dood’ heeft mij geholpen een beeld te vormen van de impact die de epidemie heeft gehad.

Een recensie over het boek van Har Meijer is hier te vinden:
http://www.leestafel.info/har-meijer/4815-de-blauwe-dood

Een artikel over de huisarts en zijn boek staat in Medisch Contact.
http://medischcontact.artsennet.nl/archief-6/Tijdschriftartikel/15063/Als-niets-helpt-word-je-onverschillig.htm

Het feitenrelaas van de doktoren is te vinden in ‘Geschiedverhaal van de cholera-epidemie te Leiden in 1832’ , dat in 1833 werd uitgegeven. http://tinyurl.com/qd3fda6


Broodoproer

Broodoproer

Van 1845 – 1848 maakt Machiel met zijn gezin moeilijke jaren door.
In 1845 sloeg de aardappelziekte toe in Europa, N-Amerika en Canada. Jaren achter elkaar waren complete oogsten aangetast. Door gebrek aan dit volksvoedsel stegen de prijzen voor andere voedselproducten. In het gehele land leden vooral de laagstbetaalden honger. Dit leidde plaatselijk tot opstanden.

Zie ook: http://nl.wikipedia.org/wiki/Broodoproer


Roken in de negentiende eeuw

roken van sigaren

Als je een verhaal over het verleden schrijft, moet je op ieder detail letten. Bijna heb ik de pastoor in 1829 een sigaar laten roken. Het is zeer onwaarschijnlijk dat dat ook werkelijk zou zijn gebeurd. Sigaren werden pas in de tweede helft van de 19de eeuw populair.

http://www.vakbondshistorie.nl/dossiers/article/sigarenmakers.html

Zoo zult gij rooken. Klik op de afbeelding voor de link.

De afbeelding hiernaast is het schutblad van een werkje over de geheimen van het roken, dat in 1864 werd uitgegeven.

Ook toen was al bekend dat tabak toch niet zo’n gezond goedje was.


Cholera-epidemie

Lithografie van een meisje in Zwitserland, dat aan cholera stierf, November, 1831."

Lithografie van een meisje in Zwitserland, dat aan cholera stierf, November, 1831.”

Cholera was in de 19de eeuw een wijdverbreidde ziekte. In 1832 bereikte de epidemie ook Nederland. De kranten berichtten van een geval in Oud-Gastel eind juni 1832. Het bleek loos alarm.
Oud-Gastel is een buurgemeente van Fijnaart en het gerucht zal daar zeker ook zijn rondgegaan.
 
Op Geschiedenis24.nl vond ik een aardig artikel erover.

Aderlaten

BloodlettingPhoto

Op 28 januari 1828 sterft Jacob van Slot aan een longonsteking. In die tijd was daartegen nog geen goede behandeling. Aderlaten was dan een praktijk waarop nogal eens werd teruggegrepen. Dit deed vaak meer kwaad dan goed. Aderlaten gebeurde ook door het plaatsen van bloedzuigers op het lichaam.

De foto dateert uit 1860 en is afkomstig van http://www.burnsarchive.com.

In het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde van 28-01-1861 vond ik een artikel dat speciaal ingaat op de behandeling van longontsteking en het gebruik van aderlating.