Tagarchief: Amsterdam

De 3 fonteinen

Ik weet nog niet zeker welke rol Albert van Raalte in deel 2 van Machiel Dierks krijgt. De geschiedenis van deze dominee van de afscheiding van 1835 is zeker interessant. Op 2 maart 1836 is de religieuze stroming een feit. Dan vindt de  oprichtingssynode plaats in het gebouw de 3 fonteinen aan de Baangracht te Amsterdam. Maar waar is die Baangracht en wat voor gebouw was het waar de vrienden vergaderden? Dat was een hele uitzoekerij.

Om te beginnen moest ik erachter komen dat de Baangracht de huidige Lijnbaansgracht is.  Daar werden in 1933 verschillende panden gesloopt.

osim00005005116

Het hoge pand links op de beide foto’s is ‘De drie fonteinen’. Het is te herkennen aan de gevelsteen in het midden.

bmab00033000088_007

Daarop zijn de drie fonteinen te zien, die de naam geven aan het pand.

osim00003004483

Sinds de 18e eeuw was hier een suikerraffinaderij gevestigd. In 1836 was dit in eigendom van Jan Daniel Brandt, zwager van Hein Scholte, één van de andere voormannen van de Afscheiding.

Een vreemde plaats voor een kerkelijke synode, maar de oprichting moest in het geheim geschieden. De dominees van de Afscheiding waren in de voorgaande jaren door de Hervormde kerk uit hun ambt gezet. Het kerkbestuur zag hen als opruiers en scheurmakers. Albert van Raalte was om die reden zelfs niet toegelaten. Ze werden jarenlang vervolgt en predikten illegaal.

Jan Daniel Brandt bleef zijn pand ter beschikking stellen van het groeiende kerkgenootschap. Hij werd daarvoor op 12 december 1836 beboet wegens ‘het houden van ongeoorloofde bijeenkomsten van meer dan 20 personen.’

algr001disp03ill81


Dirk Blikman Kikkert

Deel 2 van Machiel Dierks vordert gestaag. Een belangrijke rol in dit deel is weggelegd voor Dirk Blikman Kikkert, een historische figuur. Hij was de zwager van Albert van Raalte en een welgesteld ondernemer. Hij is cargadoor, fabriekseigenaar en heeft aandelen in verschillende schepen en verzekeringsmaatschappijen.

Op zoek naar informatie over de man vond ik het woonadres van de familie aan het eind van de jaren 1840, wanneer hij zijn rol speelt in het leven van Machiel.

ddd_010090377_mpeg21_p004_image

De Buitenkant ligt op het Waalseiland aan het Oosterdok. Ik heb onderstaande afbeeldingen gebruikt om me te laten inspireren tot het volgende korte fragment:

Dirk Blikman Kikkert zit achter het Engelse mahoniehouten bureau in zijn werkkamer. Hij leunt achterover, zijn handen achter zijn hoofd en kijkt tevreden het vertrek rond. Het huis aan de Buitenkant aan het Oosterdok bevalt hem buitengewoon. Onlangs zijn ze verhuisd van het Singel naar het Waalseiland. Hier wonen reders, bevrachters en verzekeraars bij elkaar. Het is een mooie historische plek, van waaruit van oudsher de schepen vertrokken naar de oost. Dirk neemt een briefomslag van de stapel post op zijn bureau. Verbaasd kijkt hij naar het handschrift van zijn zwager Albert van Raalte. Nu al een brief, maar ze zijn nog maar juist vertrokken uit Rotterdam. Albert moet hem geschreven hebben voor ze afreisden. 

Nieuwsgierig naar wat zijn compagnon en schoonbroer te melden heeft, verbreekt hij het zegel en vouwt het papier open.

a947ee65-2748-0999-0da7-5fa9b4d9ed7c

Gezicht van de Oosterdoksdijk op de Landswerf en de Buitenkant. 

 

934e3706-576b-8674-1284-ad0233ba27a1

Buitenkant in westelijke richting


Nogmaals het Trippenhuis in Amsterdam

Al eerder berichtte ik hier over het Trippenhuis in Amsterdam, als voorloper van het Rijksmuseum en de toevallige ontmoeting van Albert van Raalte en Jacob van Slot in Amsterdam. Bij toeval stuitte ik zojuist op een paar leuke afbeeldingen van dat Trippenhuis in dit tijd. Het zijn tekeningen van Gerrit Lamberts en ze bevinden zich in het Stadsarchief van de gemeente Amsterdam, maar staan op Wikimedia CommonsGerrit_Lamberts_-_Trippenhuis_-_Stadsarchief_Amsterdam Hendrik_Abraham_Klinkhamer_and_Gerrit_Lamberts_001Gerrit_Lamberts_002Gerrit_Lamberts_003


Toevallige ontmoeting

De Jagthaven en het Hotel “Nieuwe Stads Herberg” aan het IJ. Te Amsterdam 1871. Willem Hendrik Eickelberg,(1845-1920)

 De oude Jachthaven en de Nieuwe Stadsherberg vanuit W. Op de voorgrond de haringpakkerij. Op de achtergrond links de toren van Ransdorp, rechts het Oosterdok. De Stadsherberg lag ongeveer op de plaats waar later het CS verscheen.

Op dit moment herschrijf ik het eerste deel van mijn boek, dat naar verwachting in de nazomer van 2015 zal verschijnen. Het herschrijven betekent dat ik heen en weer ga door de hoofdstukken. Bij de beschrijvingen laat ik me vaak inspireren door kunstwerken, zoals deze litho van de omgeving van het IJ.

Ik heb een toevallige eerste ontmoeting tussen Jacob van Slot (de schutter die in 1832 in Fijnaart overlijdt) en Albert van Raalte (de domineeszoon en latere stichter van Holland Michigan) geënsceneerd aan de Haringpakkerij.


Het Trippenhuis

Wat moet het Het Trippenhuis in Amsterdam als voorloper van het Rijksmuseum in mijn boek over een dagloner in West-Brabant?